ทุกส่วนในระบบเสียง  สิ่งที่นักเล่นมือใหม่ควรรู้

ฉบับนี้ ทีมงานมีเรื่องราวเกี่ยวกับระบบเครื่องเสียงมาฝากกัน เน้นทำความรู้จักทั้งประเภท และประสิทธิภาพของอุปกรณ์แต่ละชิ้น ว่ามีความสำคัญต่อระบบเสียงอย่างไร    ซึ่งบางชิ้นอาจไม่ต้องใช้ในบางระบบ  ทั้งนี้ เน้นการใช้งานจริง  แบบคุ้มค่า คุ้มราคากัน  

***ฟรอนท์เอนด์         หลาย ๆ คนชอบถามว่า จะเลือฟรอนท์เอนด์แบบไหน  ยี่ห้อไหนดี  จริง ๆ  แล้ว เทคโนโลยีด้านฟรอนท์เอนด์เรียกว่าเกือบจะถึงขีดสุดแล้ว  จึงไม่ต้องกังวลเรื่องยี่ห้อ  แต่ควรจะเลือกให้ตรงกับความชอบมากกว่า  ถ้าคุณชอบเล่นเทป  ก็เลือกวิทยุ/เทป  ถ้าชอบซีดี  ก็เลือกวิทยุ/ซีดี  ถ้าชอบทั้ง 2 อย่างก็เลือกแบบ 2 DIN ที่เล่นได้ครบ

เทรนด์ตอนนี้แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ คนที่ชอบฟังเพลง  จะเน้นที่วิทยุ/ซีดี  ที่เล่น MP3 ได้ด้วย  ส่วนคนชอบหนังก็จะเลือกวิทยุ/ วีซีดี   หรือ ดีวีดี  ซึ่งต้องเพิ่มในส่วนของจอภาพขึ้นมาด้วย  สิ่งที่ต้องรู้คือ  ฟรอนท์เอนด์รุ่นนั้นเล่นอะไรได้บ้าง มีกำลังขับในตัวหรือเปล่า  มีพรีเอาท์กี่แชนแนล  กำลังขับมีความสำคัญสำหรับคนที่ต้องการเล่นแบบไฮเพาเวอร์ คือไม่ต่อแอมพ์  ส่วนพรีเอาท์เป็นช่องต่อสัญญาณสำหรับระบบที่ต่อแอมพ์     ฟรอนท์มักไม่มีปัญหาด้านการติดตั้ง  ด้วยขนาดที่เป็น  1 DIN มาตรฐาน  จะลงได้ที่ช่องเดิมของรถเกือบทุกรุ่น  ส่วนแบบ 2 DIN ต้องดูให้ดีว่าช่องเดิมเป็นขนาด 2DIN หรือเปล่า  สำหรับเรื่องรูปร่างหน้าตา  ชอบแบบไหน ไม่มีข้อจำกัด  ขึ้นอยู่กับงบประมาณ

***พรีแอมป์/อีคิว    จัดเป็นอุปกรณ์เพิ่มเติมที่ได้รับความนิยมโดยเฉพาะนักเล่นที่ชอบปรับแต่งเสียง  ใช้ได้เฉพาะกับระบบที่มีเพาเวอร์แอมป์เท่านั้น  สิ่งที่ควรรู้คือ  ชุดพาราเมทริค  โดยทั่วไปจะมีให้ 4 แบนด์  คือ   เสียงเบส / มิดเบส/  กลาง / แหลม    ถ้ามีมากกว่าก็จะยิ่งดี   ปรับได้ละเอียดขึ้น  เกือบทุกค่ายจะเพิ่มครอสส์โอเวอร์  และปุ่มปรับเสียงเบส มาให้ด้วย  ก็จัดได้ว่าเป็นข้อได้เปรียบทีเดียว  ยิ่งลูกเล่นมาก  ราคาก็สูงตาม     ถัดมาเป็น อีควอไลเซอร์  ปัจจุบันไม่ค่อยมีให้เห็นกัน เพราะนักเล่นเน้นสัญญาณบริสุทธิ์มากกว่าการปรับแต่งเสียง  แต่ในระบบใหญ่ ๆ  จะช่วยให้ปรับแต่งเสียงได้ละเอียดลงตัวมากขึ้นทีเดียว  ที่เคยเห็นจะมีตั้งแต่  10-30 แบนด์  ส่วนมากจะปรับตายตัว  และติดตั้งไว้กับแอมป์ด้านท้ายรถ  ซึ่งสามารถกลับไปปรับแต่งได้  ควรให้ผู้ชำนาญปรับแต่งเสียง

***ครอสโอเวอร์   เป็นตัวตัดสัญญาณ  ใช้เฉพาะกับระบบที่มีเพาเวอร์แอมป์  มีให้เลือกทั้งแบบ  2/3  ทาง  ช่วยให้เลือกจุดตัดได้เป็นช่วงกว้างตามต้องการ  โดยเฉพาะลำโพงแบบยูนิท  ซึ่งหากเลือกจุดตัดได้เหมาะสมกับสภาพอคูสติคในรถ  และประสิทธิภาพลำโพง  ก็จะได้เสียงที่ราบรื่นมากขึ้น  ปัจจุบันเพาเวอร์แอมป์  และพรีแอมป์มีครอสโอเวอร์ในตัว  ทำให้ครอสโอเวอร์ลดความนิยมลง  จะมีให้เห็นก็เฉพาะกับระบบใหญ่ ๆ  หรือเพื่อแข่งขัน  การติดตั้งครอสโอเวอร์ ก็จะอยู่ใกล้ ๆ กับอีควอไลเซอร์  ด้านท้ายรถ  ควรให้ช่างผู้ชำนาญปรับจุดตัดให้

***เพาเวอร์แอมป์     สำหรับ นักเล่นที่ฟังไฮเพาเวอร์จนถึงจุดอิ่มตัว  เพาเวอร์แอมป์ จะเข้ามามีบทบาททันที  สังเกตได้จากการเพิ่มวอลูม มาก ๆ ในระบบไฮเพาเวอร์  เสียงจะผิดเพี้ยนไม่ได้ดังใจ  นั่นเป็นเพราะกำลังขับไม่เพียงพอ   สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับเพาเวอร์แอมป์ คือประเภท และกำลังขับ  ประเภทคือจำนวนแชนแนล  มีให้เลือกทั้งบ 1/2/3/4/5/6/7 แชนแนล  ที่นิยมจะเป็น  2 และ 4 แชนแนล  จะมีผลต่อจำนวนของลำโพง  เช่นแอมป์  2 แชนแนล เหมาะกับลำโพง 1 คู่ หรือ 2 ข้าง

ส่วนกำลังขับ ให้ดูกำลังขับต่อแชนแนลแบบต่อเนื่อง ( RMS : ROOT MEAN SQUARE)  เช่น แอมป์ 4 แชนแนล  50 วัตต์/แชนแนล  หรือ 50 วัตต์ x 4แชนแนล  ตัวเลขวัตต์ ควรให้ตรงกับชุดลำโพงที่ขับ  เช่น ลำโพง  150 วัตต์  1 คู่ ควรใช้แอมป์  50-80 วัตต์ x2 แชนแนล  ( วัตต์ รวม  100-160 วัตต์ )  ไม่ควรนำตัวเลขสูงสุด มาเป็นตัวเลือก       ที่ยากขึ้นมาอีกขั้น เป็นการเลือกแอมป์ขับซับวูฟเฟอร์  ถ้าเป็นแอมป์ทั่วไป  ให้ดูกำลังขับต่อเนื่องว่าเพียงพอหรือเปล่า  เช่น แอมป์  150 วัตต์  x 2   ขับซับวูฟเฟอร์  150 วัตต์  1 คู่ได้  แต่ถ้าไม่พอให้ดูกำลังขับบริดจ์โมโน  เช่น แอมป์  50 วัตต์ x 2 บริดจ์โมโนได้  150 วัตต์  สามารถ บริดจ์โมโนขับวูฟเฟอร์ 150 วัตต์ ได้ 1 ข้าง  แต่ถ้าเป็นแอมป์ขับซับโดยเฉพาะ  เช่น CLASS D จะเป็นแบบ MONO BLOCK คือ แชนแนลเดียว  ดูแค่กำลังขับอย่างเดียว  เช่น  แอมป์ CLASS D 500 วัตต์  ขับซับวูฟเฟอร์  500 วัตต์ ได้ 1 ข้าง  ที่สำคัญต้องดูที่ความต้านทานเท่ากันด้วย    ปิดท้ายด้วยแอมป์มัลติแชนแนล  ใช้เรียกแอมป์  5 แชนแนลขึ้นไป  แอมป์ ประเภทนี้จะออกแบบมาให้ขับได้ทั้งระบบเช่น   50 วัตต์ x 4 + 250 วัตต์  ขับลำโพง 100 วัตต์ ได้ 2 คู่  และซับวูฟเฟอร์  250 วัตต์ 1 ข้าง  ข้อดีคือ ไม่ยุ่งยากทั้งการเซทระบบ  พื้นที่การติดตั้งการปรับแต่งเสียง  อีกทั้งนำมาขับระบบ 5.1 CH ได้ เพื่อดูหนังเต็มรูปแบบ

***ลำโพง     คุณสามารถเปลี่ยนลำโพงได้ทันทีที่ต้องการ  เพื่อให้เสียบงดีขึ้น  โดยต้องคำนึงถึงตัวเลขวัตต์   เครื่องเสียงติดรถมา ในบางครั้งเสียงไม่ถูกใจ  อาจเป็นเพราะลำโพงมีขนาดเล็ก อยู่ในมุมอับ  เสียงเบสออกน้อย หรือแหลมเกินไป  สามารถแก้ไขขั้นต้นได้โดยการเปลี่ยนลำโพงคู่หน้า  ซึ่งฟรอนท์เอนด์จะมีกำลังขับเพียงพอที่จะขับได้แบบฟังสบายอยู่แล้ว  สิ่งที่ต้องคำนึงเป็นตำแหน่งติดตั้งมากกว่า  สิ่งที่ควรรู้คือ  ขนาด และตัวเลขยวัตต์  หรือทนกำลังขับ  ขนาดก็คือ  เส้นผ่าศูนย์กลางของตัวลำโพงดอกใหญ่  ส่วนตัวเลขวัตต์ให้ดูที่วัตต์ต่อเนื่องหรือปกติ ( CONTINUE , NORMAL)

ลำโพงแยกชิ้น (COMPONENT) 2 ทาง  จัดเป็นประเภทที่ได้รับความนิยมที่สุด มีให้เลือกตั้งแต่ขนาด  4 นิ้ว - 8 นิ้ว  ขนาดพอเหมาะจะเป็น 6 นิ้ว - 6.5 นิ้ว  ส่วนทวีตเตอร์ขนาด 3/4 -1    1/2 นิ้ว โดยจะมีตัวพาสซีส ครอสโอเวอร์ตัดเสียงมาในเซทเดียวกัน  ซึ่งจะมีแมนนวลในการต่อสายมาให้ครบชุด  ถัดมาเป็นลำโพงแนร่วม (COAXIAL)  ให้ความสะดวกในการติดตั้ง  มีให้เลือกทั้งแบบดอกกลม และรูปไข่  ที่ได้รับความนิยม มี 6 x9 ยิ่งพื้นที่กรวยมาก  ก็ให้เสียงเบสได้ลึก  ลำโพง 6x9 จึงได้รับความนิยมติดเป็นคู่หลัง  สำหรับนักเล่นที่ไม่ต้องการติดซับวูฟเฟอร์

***ซับวูฟเฟอร์ เป็นลำโพงดอกใหญ่สำหรับเสียงเบสโดยเฉพาะ  มีให้เลือกตั้งแต่  6 นิ้ว 8 - 10 -12-15 นิ้ว  รวมถึงแบบ 4 และ 6 เหลี่ยม  ทั้งแบบพร้อมตู้  กับมีแอมป์ในตัว  นักเล่นมือใหม่หลายคนถามว่าจำเป็นหรือเปล่า   ถ้าคุณไม่ฟังเสียงเบสลึก ๆ หรือฟังดัง  วูฟเฟอร์  6 นิ้ว ก็เอาอยู่  ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมมากกว่า ที่สำคัญต้องหาที่ให้มันอยู่  ยิ่งถ้าเป็นตู้ก็จะดี     สิ่งที่ควรรู้เป็นขนาด  ตัวเลขวัตต์  และพื้นที่ติดตั้ง  บางคนซื้อซับ 12 นิ้วมา 1 คู่  ไม่รู้ว่าจะติดตรงไหน  ความสามารถพิเศษของซับวูฟเฟอร์ คือ  สามารถต่อเล่นได้ที่ความต้านทานโอห์มต่าง ๆ กัน เพื่อเค้นพลังเสียงเบส  อีกอย่างที่สำคัญ  เป็นจุดตัดความถี่โลว์พาสส์ เพื่อให้มันทำงานในช่วงเสียงเบสลึก ๆ โดยเฉพาะ  และต้องสัมพันธ์กับลำโพงวูฟเฟอร์ด้วย  เช่น  ตัดความถี่โลว์พาสซับวูฟเฟอร์ที่ 250 Hz ควรตัดไฮพาสที่วูฟเฟอร์ 250 วัตต์ เช่นกัน

***อุปกรณ์เสริม      ปิดท้ายด้วยอุปกรณ์ต่าง ๆ  เริ่มจาก  สายฟรี  หรือสาย RCA  ใช้ต่อสัญญาณโลว์เลเวล ร่วมกันระหว่าง ฟรอนท์  พรีแอมป์  อีคิว ครอสโอเวอร์ และเพาเวอร์แอมป์   ควรดูความยาวระหว่างอุปกรณ์ที่จะเชื่อมต่อ  สิ่งที่ควรรู้  หากขั้วแจคหลวม เสียงจะขาด ๆ หาย ๆ  หรือหายไปเลย      สายลำโพง  ใช้ต่อจากฟรอนท์ไปยังลำโพง  หรือจากแอมป์ ไปลำโพง  เลือกสายให้ยาวพอดี  สิ่งที่ควรรู้คือ  ขั้วบวก/ขั้วลบ อย่าให้สลับกัน  ถ้าเป็นสายธรรมดา ประมาณ  1- 2 ปี จะเกิดสนิม

คัดลอกจากหนังสือ CAR stereo ปีที่24 ฉบับที่ 273 มีนาคม 2549